Motivasyon Diye Bir Şey Yok

"Motivasyonum yok" diyen bir danışanım vardı geçen ay.

Sordum: "Ne için motivasyonun yok?"

Sustu. Uzun uzun düşündü. Sonra dedi ki: "Aslında ne için olduğunu bilmiyorum. Genel olarak yok işte."

İşte tam da bu "genel olarak yok" lafı, bana çok şey söyledi.

Çünkü motivasyon havadan gelmez. Bir şeye bağlıdır. Bir hedefe, bir anlama, bir "neden"e. "Genel olarak motivasyonum yok" diyen biri aslında şunu söylüyor: "Ne istediğimi bilmiyorum."

Ve bu çok farklı bir problem.

Motivasyon Bir Sonuç

Yıllarca yazılım dünyasında çalıştım. Kodlama motivasyonum hiç bitmedi diye düşünürdüm. Ama aslında öyle değildi. Motivasyonum bittiği zamanlar oldu — ve hep aynı zamanlarda: ne yaptığımın bir anlam taşımadığını hissettiğim zamanlarda.

Bir sistemi sıfırdan tasarlıyorsan ve sonucunu görebiliyorsan, motivasyon kendiliğinden geliyor. Ama birisi sana "şunu yap" diyorsa ve neden yaptığını bilmiyorsan, motivasyon buharlaşıyor.

İnsanlar motivasyonu bir başlangıç noktası sanıyor. "Önce motive olayım, sonra yapayım." Oysa motivasyon bir sonuç. Anlamlı bir şey yaptığında ortaya çıkıyor.

Semptom Başka, Kaynak Başka

Motivasyon eksikliği bir semptom. Gerçek soru şu: altında ne var?

Belki tükenmişlik var. Belki yanlış yolda olduğunu seziyorsun ama kabul etmek istemiyorsun. Belki başkasının hayatını yaşıyorsun. Belki de sadece yorgunsun — fiziksel olarak, duygusal olarak.

"Motivasyonum yok" demek kolay. Ama "Neden yok?" diye sormak cesaret istiyor. Çünkü cevap hoşuna gitmeyebilir.

Motivasyon aramak, açlığı bastırmak gibi. Bir süre işe yarar. Ama asıl mesele beslenme düzenini değiştirmek.

Peki Ne Yapmalı?

Motivasyon videoları izleme. Motivasyon kitapları okuma. Bunlar geçici enerji veriyor, sonra daha derin bir çukura düşüyorsun.

Bunun yerine kendine şu soruları sor:

"Son bir ayda ne zaman içimden geldiği için bir şey yaptım?"

"Ne zaman zamanın nasıl geçtiğini fark etmedim?"

"Kimseye anlatmasam bile yapmaktan keyif aldığım şey ne?"

Bu sorulara verdiğin cevaplar, motivasyonunun izini sürmeni sağlar. Çünkü motivasyon dışarıdan gelmez. İçeride zaten var — sadece doğru yere bakmıyorsun.

O gün danışanıma motivasyon taktikleri vermedim. Bunun yerine tek bir soru sordum: "Son bir ayda ne zaman içinden geldiği için bir şey yaptın?"

Hâlâ düşünüyor olabilir. Ve bu kötü bir şey değil.